Składniki pokarmowe

Pokarm dostarcza koniecznych do życia składników – węglowodany i tłuszcze jako źródło energii, białka stanowiące budulec i energię, składniki mineralne, witaminy oraz woda. Ważną rolę odgrywają także niestrawne części pokarmu – błonnik, drobne łuski kasz i ciemnego pieczywa, gdyż pobudzają czynności ruchowe jelit. Substancje nadające pokarmom smak pobudzają wydzielanie soków trawiennych i zachęcają do jedzenia.

Białka są materiałem, z którego składają się komórki i tkanki organizmu, potrzebne do budowy i regeneracji, syntezy hormonów oraz enzymów. Zawierają węgiel, wodór, tlen, azot i siarkę.Pokarm dostarcza koniecznych do życia składników – węglowodany i tłuszcze jako źródło energii, białka stanowiące budulec i energię, składniki mineralne, witaminy oraz woda. Ważną rolę odgrywają także niestrawne części pokarmu – błonnik, drobne łuski kasz i ciemnego pieczywa, gdyż pobudzają czynności ruchowe jelit. Substancje nadające pokarmom smak pobudzają wydzielanie soków trawiennych i zachęcają do jedzenia.

Białka są materiałem, z którego składają się komórki i tkanki organizmu, potrzebne do budowy i regeneracji, syntezy hormonów oraz enzymów. Zawierają węgiel, wodór, tlen, azot i siarkę.
Węglowodany (cukrowce) składają się tylko z węgla, wodoru i tlenu.
Tłuszcze proste są połączeniami glicerolu z kwasami tłuszczowymi. Ważną rolę odgrywają kwasy tłuszczowe nasycone np. masłowy oraz kwasy tłuszczowe nienasycone, występujące w olejach roślinnych.
Tłuszcze złożone zawierają dodatkowo kwas fosforowy, związki azotowe i węglowodany.

Ważne jest zachowanie w pożywieniu równowagi wszystkich składników pokarmowych, aby utrzymać równowagę kwasowo-zasadową krwi. Od prawidłowego składu krwi zależy prawidłowość funkcji ustroju, a duży wpływ ma na to sposób odżywiania. Do pokarmów zakwaszających należą mięso i ryby, jaja i produkty mączne. Do produktów odkwaszających – warzywa, owoce i mleko. Udział procentowy składników pokarmowych w codziennym żywieniu to: białka 13 % (80-100 g), węglowodany 50-70 % (375-500 g), tłuszcze 17-31% (55-120 g). Jeżeli podawane są 3 posiłki dziennie, ich wartość energetyczna powinna być zbliżona z nieznaczną przewaga obiadu. Jeżeli posiłków jest więcej składniki należy stosownie rozłożyć.

Źródłem białka zwierzęcego są mleko, jaja, sery, a białka roślinnego drożdże, soja, groch, fasola, bób, grzyby, orzechy, kasze grube, mąka razowa. Węglowodany proste to cukier, miód, słodkie owoce, zaś złożone pieczywo, ziemniaki, ryż, mąki, groch, fasola, soja. Tłuszcze zwierzęce znajdują się w maśle, tłustych serach, śmietanie, tranie oraz w mięsie, natomiast tłuszcze roślinne w oleju, orzechach, margarynie. Składniki mineralne (wapń, fosfor, jod, żelazo) oraz witaminy (A, B1, B2, C, D, E, H, K, B6, B12) znajdują się głównie w warzywach i owocach, jajach, a także w produktach mlecznych jak np. sery.

Podczas obróbki kulinarnej zawartość witamin znacznie obniża się, zwłaszcza podczas gotowania, smażenia, suszenia, obierania. Najkorzystniejsze jest ograniczenie zabiegów kulinarnych, zwłaszcza cieplnych.
Węglowodany (cukrowce) składają się tylko z węgla, wodoru i tlenu.

Tłuszcze proste są połączeniami glicerolu z kwasami tłuszczowymi. Ważną rolę odgrywają kwasy tłuszczowe nasycone np. masłowy oraz kwasy tłuszczowe nienasycone, występujące w olejach roślinnych.
Tłuszcze złożone zawierają dodatkowo kwas fosforowy, związki azotowe i węglowodany.

Ważne jest zachowanie w pożywieniu równowagi wszystkich składników pokarmowych, aby utrzymać równowagę kwasowo-zasadową krwi. Od prawidłowego składu krwi zależy prawidłowość funkcji ustroju, a duży wpływ ma na to sposób odżywiania. Do pokarmów zakwaszających należą mięso i ryby, jaja i produkty mączne. Do produktów odkwaszających – warzywa, owoce i mleko. Udział procentowy składników pokarmowych w codziennym żywieniu to: białka 13 % (80-100 g), węglowodany 50-70 % (375-500 g), tłuszcze 17-31% (55-120 g). Jeżeli podawane są 3 posiłki dziennie, ich wartość energetyczna powinna być zbliżona z nieznaczną przewaga obiadu. Jeżeli posiłków jest więcej składniki należy stosownie rozłożyć.

Źródłem białka zwierzęcego są mleko, jaja, sery, a białka roślinnego drożdże, soja, groch, fasola, bób, grzyby, orzechy, kasze grube, mąka razowa. Węglowodany proste to cukier, miód, słodkie owoce, zaś złożone pieczywo, ziemniaki, ryż, mąki, groch, fasola, soja. Tłuszcze zwierzęce znajdują się w maśle, tłustych serach, śmietanie, tranie oraz w mięsie, natomiast tłuszcze roślinne w oleju, orzechach, margarynie. Składniki mineralne (wapń, fosfor, jod, żelazo) oraz witaminy (A, B1, B2, C, D, E, H, K, B6, B12) znajdują się głównie w warzywach i owocach, jajach, a także w produktach mlecznych jak np. sery.

Podczas obróbki kulinarnej zawartość witamin znacznie obniża się, zwłaszcza podczas gotowania, smażenia, suszenia, obierania. Najkorzystniejsze jest ograniczenie zabiegów kulinarnych, zwłaszcza cieplnych.